CÓ BỆNH

                                                                        Truyện ngắn

   1.- Thầy giáo Bệ ngây mặt nhìn trân trời xanh. Trời xanh văn vắt như cái thùng sơn khổng lồ úp ngược. Rỗng không. Mênh mông. Vậy mà trên đó lại có vô vàn đường ngang lối tắt, nhiều hơn tất cả mọi con đường lớn nhỏ trên mặt đất cộng lại. Bệ cũng có một con đường riêng nối với cao xanh từ con dế yêu bên cạp quần. Dế yêu, cái từ sặc mùi cáo mèo ngọt xớt. Với Bệ trước đó cái từ dế yêu còn ngọt ngào hơn mọi người nhiều lắm. Bây giờ thì khác, nó đổi thành dế họa rồi. Đúng vậy, nó là dế họa, rất rất họa là đằng khác. Mọi sự rắc rối hôm nay đều từ nó mà ra cả.

                                                                     *

                                                                 *      *

   Bệ nhận được điện thoại hiệu trưởng gọi lên phòng Hội đồng. Hiệu trưởng trang trọng trao tờ giấy mời lên Văn phòng Bộ nhận huân chương Dũng cảm bội tinh, kèm lời chúc xã giao Mừng cho đồng chí và cái bắt tay hờ hững, mêm oặt như có ý ngầm bảo Mày vẫn chỉ là thằng giáo viên xoàng thôi, vinh dự của mày đổi bằng bao vinh dự của người khác đấy, rồi mày phải trả nợ đủ. Bệ quá vui lại chả nhận thấy những dấu hiệu ấy của cấp trên. Vậy là việc làm của mình đã được cấp cao ghi nhận. Nó sẽ thổi bay đi những vụ tranh cãi đúng sai từ trong nhà ra cơ quan lâu nay. Chuyện xảy ra cứ như đùa mà hóa thật. Thằng bạn học mở cửa hàng bán điện thoại ở phố cứ mời Bệ vào thăm. Rồi tỉ tê bảo thời đại thông tin đeo dế cạp quần cũng là mốt thời thượng. Lương cao như Bệ mà không sắm một con dế đeo cạp quần thì tẩm quá. Có dế khắc nâng giá trị con người lên nhiều lần. Nhớ có lần bạn ở Sài Gòn gọi điện nhờ số máy của thầy Minh cùng tổ văn bị Minh nói mát mà ngại. Nhưng nghĩ mình suốt ngày lên bục có nhu cầu gì đâu mà sắm di động lại thôi. Đang giảng bài mà reng một cái thật chả ra làm sao. Trong khi nhà trường có quy định nghiêm cấm học sinh dùng điện thoại di động trong trường. Nhìn cảnh đang họp mà có chuông réo trong túi mà ngại, bất tiện nhiều hơn là có tiện. Nhưng lời tỉ tê của thằng bạn đã trang bị lại cách nghĩ cho Bệ. Đang xuôi xuôi tính hỏi mua con re rẻ hợp túi thì như bắt được thóp, thằng bạn tiếp luôn con đường đi tới: Đã chơi chơi hẳn loại xịn, quay phim chụp ảnh nghe nhạc tĩ tã mới là sành điệu, chơi loại loàng xoàng vài hôm chán có mà cho không người ta chắc gì đã cho được. Ông lại lo thiếu tiền chứ gì, cứ lấy mà dùng, bạn bè ngại gì, lúc nào có đưa cũng được mà. Không biết dùng á, mó máy một lúc là giỏi liền, có gì quá phức tạp đâu. Bùi tai, lại hơi bị sĩ, Bệ cầm luôn một con trên bốn triệu, tính trả dần ba tháng là hết. Mua được ít bữa gặp kì thi tốt nghiệp, Bệ được điều về Hội đồng thi của trường số 2 cùng huyện. Cảnh thi ở trường loại hai không như ở trường loại một. Bên ngoài cổng trường là nhiều Trung tâm giải đề thi, giải xong câu nào là tức tốc photo rồi có những chiến sĩ Lượm chui rào, leo tường đưa vào các phòng. Lực lượng bảo vệ các sắc phục đều làm ngơ. Lực lượng coi thi đã được mấy ông bà trong Ban đại diện phụ huynh tự nhận là Cái bang có nhời bằng lời nói và phong bì với Hội đồng thi trước rồi. Tuy không có sự quán triệt, nhưng phong bì ai cũng nhận, lời nói ai cũng nghe cả. Cái nếp này đã có nhiều năm, đến mức học sinh khi bị điểm kém đều bảo nhau cứ yên tâm đi, học kém thì thi thầy, đỗ hết. Bệ thời đi học cũng đã từng thi thầy như thế nên cho việc coi thi năm nay cũng là chuyện bình thường. Ngồi buồn, nhìn các chú Lượm xăng xái trước mặt các sắc phục bảo vệ sự an toàn, tôn nghiêm của kì thi mà vui vui, chợt nghĩ mình chưa dùng công năng quay phim của con dế yêu bao giờ, Bệ đem ra hí hoáy bấm máy thử một hồi. Có việc đỡ buồn ngủ hẳn. Suốt nửa buổi sáng Bệ cứ ngồi bấm máy chơi, còn ông bạn đồng nghiệp thì ngồi lơ mơ ngủ chờ hết giờ thu bài. Rồi kì thi cũng kết thúc một cách tốt đẹp, an toàn, nghiêm túc, hơn hẳn kì thi ở trường một, Hội đồng thi làm ăn dớ dẩn thế nào đó mà bị dân tổ chức lực lượng đuổi đánh, phải nhờ đến quân đội, cảnh sát địa phương giải cứu.

   Việc quay chơi cảnh thi chỉ vậy thì ai biết đến một thầy giáo Bệ trung thực dũng cảm. Lại thằng bạn bán điện thoại giúp. Cũng vô tình thôi. Toàn những cái vô tình vĩ đại cả mới lạ. Hôm đi qua cửa hàng của nó Bệ rẽ vào trả thêm ít tiền nhân đi coi thi về có lộc. Thằng bạn pha nước mời, rồi cà kê hỏi chuyện thi cử và bình luận về chuyện động trời ở trường một. Hội đồng làm ăn thế nào mà mất lòng dân thế, liệu có đáng làm thầy của nền giáo dục nhân dân nữa không. Sao không nhớ câu dân là gốc, dân là chủ nhỉ. Nền giáo dục xuống cấp từ những người thầy. Thời xưa sao các ông đồ dù dốt đến đâu cũng chỉ bị dân châm chọc kiểu liếm đĩa hỏi chữ gì đây thôi. Thời nay thầy bị dân phẫn nộ đánh đuổi thì còn ra thể thống gì nữa. Còn cậu nữa đấy. À, tớ coi thi ở trường hai cơ, ngon lành lắm. Sao cùng một huyện mà lại có hai cách làm, hai thái độ ứng xử thế? Trường một do thầy ở huyện khác về coi thi, ai biết họ làm ăn thế nào. à, tớ dùng con di động quay thử cảnh thi thanh bình, cậu thử xem tớ quay có đạt không nào. Thằng bạn sốt sắng xem khách có biết cách dùng hết công năng của máy không liền vào vi tính thao tác. Hóa ra cảnh quay khá đạt. Thậm chí chẳng thua gì một nhà báo chuyên nghiệp. Bệ nhận xét: Thế thì máy di động tiện lợi quá nhỉ. Nhà mình có việc mình chả cần thuê người quay phim cũng được nhỉ. Ông còn chưa khai thác hết công năng máy đâu. Muốn xem phim đến đây tớ nạp băng cho, Yến Vi, Vàng Anh có hết, mười nghìn một băng xem đã con mắt nhé. Đang mở máy xem phim tự quay thì có khách đến mua pin dùng cho máy ảnh. Khách tự giới thiệu là phóng viên đi tác nghiệp về vụ dân đánh thầy giáo coi thi thì hết điện phải mua pin ngoài. Thằng bạn bô bô: Ông này cũng vừa đi coi thi về, có mấy cảnh quay khá lắm, nhà báo có muốn xem không. Nhà báo ngỏ ý xin cóp vào USB làm tư liệu, Bệ chẳng giữ làm gì. Đồ chơi í mà.

   Tối hôm đó Bệ lúi húi mở băng Yến Vi xem. Thú thật, lần đầu tiên Bệ được ngắm gái đẹp khỏa thân. Cái cô này có thân thể vừa hoàn mĩ vừa rực lửa. Đúng như một lão chiến sĩ nào đó từng thốt lên: Thế này thì bố nó cũng mê chứ đâu chỉ có mình, nó bảo bán nước mình cũng gật. Bệ nhập hồn vào cảnh phim từ lúc nào không biết, toàn thân cũng cứ dướn lên theo. Lạ lắm, có cái gì như thân thể đàn bà cũng cứ áp vào người Bệ mà đập dềnh. Thốt nhiên có tiếng chuông reo lên. Tiếng vợ sấn sổ chữa thẹn: Giấu nhau mua di động để xem phim heo, thảo nào dạo này cứ kêu chậm lương. Thời buổi này làm gì có chuyện chậm lương, các thầy trở nên mô phạm hết rồi. Thôi im đi cho tôi nghe xem ai gọi cái nào. Hóa ra nhà báo gặp ở phố lúc chiều gọi điện về báo tin mừng, rằng đoạn phim Bệ quay được hết sức chân thực, Tổng biên tập gọi đó là Quả bom tấn trong ngành giáo dục và Bệ sẽ là ân nhân của một cuộc cải cách mới về giáo dục nay mai. Gớm, nhà báo hay cho người ta lên mây quá. Cảnh coi thi ở đâu chả giống đâu, cùng một trời đất này cả, đồ chơi cho đỡ buồn ngủ có đáng gì mà bom tấn bom tạ với ân nhân và cải cách.

   Mấy hôm sau đoạn phim của Bệ được phát trên truyền hình thật. Hàng chục tờ báo lấy ảnh từ cảnh quay ra phụ vào bài viết về chất lượng thật của giáo dục, nó rất xa so với những báo cáo trăm phần trăm tốt của các trường, của cả ngành và của các địa phương các cấp. Bộ trưởng lập tức tiếp thu dư luận, cho kiểm tra lại việc coi thi ở trường hai và đề nghị Chính phủ cho trường hai thi lại, có sự giám sát đặc biệt của Bộ trước khi có lời đáp chính thức với dư luận. Kết quả thật buồn, chỉ có gần một nửa đủ điểm tốt nghiệp. Bộ trưởng lập tức có biện pháp về việc học thật, thi thật, nói không với bệnh thành tích cho những năm học tới. Đó là lý do Bệ được nhận huân chương Dũng cảm bội tinh. Cuộc sống của Bệ vô tình mà bước sang trang mới. Từ nay Bệ sẽ phải có cách sống phù hợp với một người nổi tiếng. Nghe đâu Chủ tịch nước còn phong danh hiệu anh hùng trong dịp kỉ niệm lớn của nươc tới đây.

   2.-  Ngày nào Bệ cũng nhận được hàng thúng thư từ khắp nơi gửi đến chia sẻ sự dũng cảm của Bệ. Chủ yếu là thư của các nhà giáo đã nghỉ hưu. Có cả thư gửi đăng báo. Có cả thư kết bạn của học sinh. Bác bưu tá đùa: Bưu điện đến phải cử riêng một bưu tá phục vụ thầy giáo Bệ mất. Ngày nào cũng phải đi hai chuyến mới chở hết thư cho thầy đấy. Bệ hăm hở đọc kì hết số thư gửi đến trong ngày. Mệt. Mà vui. Hôm sau lên lớp cứ như đi trên mây. Hiệu trưởng đã phải nhắc nhở về thái độ với công việc. Bệ lại nghĩ thầm kiểu này ghen tức đây. Tập thể có người nổi tiếng phải lấy đó làm mừng, đằng này ra mặt nhắc nhở, chắc lại sợ mình thế chỗ nay mai. Sẵn tiền thưởng Bệ đặt làm một tủ kính trưng bày thư. Nhỡ có nhà báo đến phỏng vấn còn có tư liệu cung cấp. Có khách đến chơi thì giới thiệu cái lượng thư đáng nể này. Không thì bảo quản cẩn thận để lại giá trị tinh thần cho con cháu đời sau. Bệ ước tính lượng thư hàng ngày để đặt kích cỡ. Nếu thư nhận một tháng liền cũng cao ngót trần nhà, dài suốt gian nhà. Thôi cứ làm cỡ ba nhân bảy nhân một. Hai mươi mốt khối chứ bỡn à. Thừa thì chất thêm lên trên nóc vậy. Bệ lại đóng một quyển sổ theo dõi thư, đánh số thứ tự, ghi tóm tắt tên người gửi, địa chỉ, ngày gửi. Đọc xong vuốt lại ngay ngắn xếp theo thứ tự. Thư nào hay Bệ dùng bút đỏ đánh dấu cẩn thận. Vợ thấy chồng say sưa với công việc mới không hại gì nên thây kệ. Có lần Bệ hỏi ý kiến về cách làm, vợ thủng thẳng: Thư tình ban đầu còn gói gói ghém ghém, lúc cưới nhau rồi thì cũng chỉ đáng nhóm bếp hết. Thư này rồi cũng thế thôi. Nhưng nếu trữ được nhiều lúc bí đem bán có khi cũng được một món đấy. Bệ bực, nhưng đang sẵn niềm vui ứ bụng nên bỏ qua, cái dạng ít học đâu coi giá trị tinh thần là thá gì.

   Rồi một bữa Bệ nhận được thư rác. Thư bưu chính mà có thư rác nhé, đừng tưởng chỉ thư điện tử mới có thư rác đâu. Có điều thư rác bưu chính khó phát hiện, cứ phải bóc, phải đọc bình thường. Phát hiện ra thư rác có thể không đọc, nhưng ác nỗi khi phát hiện ra thư rác thì cũng là khi đã đọc xong mất rồi. Tỉ như có thư độc hai chữ to tướng: đồ hâm. Có thư độc một dòng: Mày hại bà một vụ lúa đấy. Có thư dặn dò: Vác mặt về trường hai thì no đòn. Có thư nêu câu hỏi: Vĩ đại hay vĩ cuồng, hãy nghĩ cho kĩ đi. Có thư cám ơn mát: Tập thể học sinh trường hai cám ơn người thầy chân chính một năm liền. Ban đầu Bệ vứt thư rác vào một xó tủ và không vào sổ. Vợ thấy thế bảo: Đã đến lúc chán hả, sao không ném xuống bếp để nhóm lò. Sợ lộ, Bệ mắng: Chớ có động đến niềm vui của tôi đấy. Bệ tặc lưỡi cất đi theo thứ tự nhưng không được vào sổ. Biết là thư rác rồi ai còn vào sổ nữa, có họa hâm mới vào sổ. Nghe nói người chơi tem bây giờ chơi cả phong bì, có thư nguyên càng tốt. Cứ cất đi, hay dở cũng là thư, sau này có khi là vô giá cả. Cũng là để tỏ mình rất dân chủ, chịu nghe mọi luồng ý kiến trái ngược để rộng đường dư luận.

   3.- Có tin Bệ được điều về trường hai để vực trường này lên xứng tầm hai không. Bệ hoảng. Thế này chẳng hóa ra là một sự trù dập ngọt ngào ư. Phải nhờ ngay công luận ra tay đỡ kẻo muộn. Bệ lục tìm cáp của nhà báo. Nhà báo hẹn chờ để phôn về Sở hỏi xem có đúng không đã. Hóa ra không phải, chỉ là hội thảo điểm thực hiện hai không thôi, Bệ là đại biểu mời danh dự. Hiệu trưởng lại đích thân đưa giấy mời, kèm lời dặn của giám đốc Sở không được vắng mặt, kẻo cánh báo đài lại sôi lên vấn đề trù dập cây ngay cây đứng. Vấn đề liên quan toàn quốc thì không thể không đi. Nhưng cái lá thư dặn dò kia có phải chỉ bâng quơ không đây. Báo đài đã đưa Bệ lên thì báo đài sẽ phải bênh Bệ chứ. Thằng nào dám đánh Bệ. Đánh Bệ là đánh vào biểu tượng của hai không, cá nhân chịu tội đã đành, tập thể lãnh đạo địa phương cũng chịu liên đới, vì báo đài thjeer nào chẳng đưa ra câu hỏi ngji vấn: Phải chăng có kẻ mất thi đua mà hậm hực tổ chức hại người dũng cảm nhìn thẳng sự thật, dám nói đúng sự thật. Vậy là Bệ yên tâm đi họp. Tuy nhiên vẫn phải dè chừng loại tiểu nhân cắn trộm bằng món củ đậu bay. Ném xong nó cao chạy xa bay, vô bằng vô cớ biết tìm ai. Có thể xét vân tay, nhưng ai làm cho việc ấy. Trời nắng khá gắt mà Bệ vẫn diện comple, một cách phòng thân hiệu quả với bạo lực. Áo dầy có bị đấm bị ném cũng đỡ đau. Quân tử phòng thân là đắc sách nhất, chẳng ai cười cả. Hóa ra lo hão. Chặng đường hơn chục cây số bình an vô sự. Đến cổng trường vẫn yên. Một đồng nghiệp ở trường hai thấy Bệ đến đi ra bắt tay chào. Nghe tiếng Chào thầy Bệ, mấy bà bán rau gần đấy liền xô đến hỏi thăm ai là thầy Bệ. Người đồng nghiệp phấn khởi giới thiệu người nổi tiếng của quê hương với họ. Bà bán rau muống lập tức vung tay vả vào mặt Bệ một cái tối tăm mặt mày. Bà bán dưa gần như đồng thời hắt cả bát dưa có nước theo, nước dưa khăn khẳn bắn cả vào người đồng nghiệp trường hai. VinA quang phải tự làm nên, đằng này mày có vinh quang bằng mồ hôi của mấy trăm cha mẹ học sinh trường này đấy, chúng tao đời đời nguyền rủa mày. Bệ vội vàng  đề nổ máy phi xe vào trường mặc những lời chửi rủa rơi vãi đằng sau. Bệ không bị no đòn nhưng lại bị mùi khăn khẳn tra tấn suốt thời gian dự họp. Cùng mùi dưa ấy là mùi đăng đắng cuộc đời phảng phất. Hai không với hai thật chẳng vào tai, Bệ chỉ mong xong việc để về tháo bỏ cái mùi dưa muối này đi.

   Vợ chờ chồng về thông báo có anh bạn đồng môn mời ăn cưới em. Bệ rủ vợ đi cùng, vợ chối đây đẩy, chối khác thường. Chột dạ Bệ hỏi: Sao lần này mình thế nào ấy, không sợ xấu chàng hổ ai à. Xấu chàng hổ ai không sợ bằng nếm mùi lườm nguýt với nước dưa muối. Bị chạm nọc, Bệ cứng họng không dám nài nỉ thêm. Anh hùng ở đâu chứ về nhà còn kém vợ xa, nhất vợ nhì giời thật. Bệ không dám diện comple sợ mùi nước dưa còn trong suy nghĩ. Nhỡ có người nào biết bảo bộ áo của thầy chuyên giặt bằng nước dưa thì nhục. Bệ mặc áo sơ mi trắng thắt cavat đỏ, nom khá nổi. Tính Bệ thích diện từ ngày vào học sư phạm. Giáo sư bảo giáo sinh đã phải chú ý trang phục cho thành thói quen. Người thầy khi đứng trên bục giảng phải coi trọng ngoại hình, lấy đó là sự tôn trọng học sinh để học sinh kính trọng mình. Người bạn đồng môn ở ngay xã bên, yên tâm không sợ dân khu trường hai đòi nợ vinh quang.

   Đám cưới đông ngàn ngạt. Thiếp mời có giờ, ai cũng không muốn làm khó cho chủ nên đến gần như trùng nhau. Phong bì đưa tranh thủ. Nước uống tranh thủ. Chưa kịp nâng chén nước đã có người mời đi dùng bữa. Thông cảm đang thiếu một người. Thực ra mâm Bệ được chủ xếp còn thiếu hai người. Bệ và bốn người ngồi trước đành chờ. Một người xin phép sang mâm xa hơn một chút chào bạn lâu ngày mới gặp. Hai người khác thì xin phép đi chuốc rượu vì có người gọi. Lâu lâu sau gia chủ dẫn một khách đến ngồi cho đủ mâm. Chỉ chờ có thế người ngồi trước liền đứng dậy xin phép sang mâm khác đang thiếu một người. Bệ ngồi chết trân, ngóng mãi không thấy có người đến ngồi cùng. Gia chủ co kéo thế nào cũng không có ai đến. Khó xử quá. Toàn khách lạ, Bệ không biết làm sao để có lý do rút lui. Đi ăn cỗ không có người muốn ngồi cùng hỏi còn gì ớn bằng. Bệ quyết định lặng lẽ về. Gia chủ có người thấy vội chạy tới tha thiết mời ở lại chút nữa. Bệ giơ di động ra bảo có việc gấp, hẹn mươi phút sau giải quyết xong việc sẽ quay lại. Cả chủ và khách đều thừa biết sẽ không có sự quay lại nhưng đều giả bộ không biết. Bệ chưa đi khỏi đã nghe thấy tiếng nói phía sau: Thầy giáo hai không đấy, nổi tiếng cả nước nên chẳng ai dám ngồi cùng, sợ mang tiếng thấy người sang bắt quàng làm thân. Người ấy phải ngồi trên bộ mới hợp, mâm bộ với nhau chắc vừa tầm. Bệ lại phải rảo chân không để lời bàn tán kịp bám vào lưng áo. Bệ thề lần sau không bao giờ đi ăn cỗ đâu nữa. Chỗ nào không thể kiếu thì đùn vợ đi, vợ không đi thì thây kệ.

   Khi lượng thư gửi đến giảm đi thì Bệ lại có nhiều thời gian dành cho bài giảng hơn. Chất men say của người nổi tiếng nhường lại cho chất men say của người thầy giáo quen thuộc. Bệ nhận thấy điều này khi giảng bài Li tao của Khuất Nguyên. Con người này mới 38 tuổi đang tràn đầy sáng tạo và tài hoa mà nước Sở không dung nổi đành cam tâm gửi thân cho nước sông Mịch La giữ hộ chứ quyết không đục theo người ta để tồn tại. Đúng sai lợi hại thế nào không biết, nhưng việc ông làm đã thành một bài học cho đời sau. Tên tuổi ông vì thế còn sống mãi với nhân gian. Ông sống với nhân gian đến hai lần vì cả những tác phẩm văn học ông để lại. Hai cái đáng sống mãi ấy hòa làm một càng khiến ông lung linh hơn. Bệ rất thích nhân vật này, nên khi làm luận văn tốt nghiệp đã chọn đề tài Khuất Nguyên với Li tao. Thi giáo viên giỏi Bệ cũng chọn giảng bài Li tao này. Mỗi khi giảng đến Li tao Bệ như nhập đồng, như mình là Khuất Nguyên đang thuyết giảng lẽ sống của riêng mình. Vậy mà sau giờ giải lao, có đứa học trò ngỗ nghịc nào đó viết trên bảng dòng chữ to tướng: Ở trường thầy Bệ thích Li tao chứ không thích Cận tao chúng mày ạ. Chắc ở đời thầy Bệ cũng muốn mọi người Li tao, hả? Đây không còn là trò nghịch nữa. Bình thường hẳn Bệ đã gọi hiệu trưởng đến chứng kiến để truy tìm học trò hư dám xúc phạm cả thầy giáo, nhưng bây giờ Bệ lại nín thinh, tự xóa đi dòng chữ ấy để cố sức giảng cho xong bài. Thế là ngay cả học trò cũng muốn hắt nước dưa vào mặt thầy rồi. Bệ trầm tư  một mình, trong lòng muốn nói: Nếu đổi được cái Dũng cảm bội tinh lấy sự yên bình vốn có thì tôi xin đổi ngay, nào ai có muốn đổi cho tôi không? Có ai muốn đổi cho tôi không? Có ai muốn đổi cho tôi không?

                                                                          Phạm Thuận Thành

                                                Thường Vũ - An Bình - Thuận Thành - Bắc Ninh

                                                               02413.782.355  -  0168.5300.803

Nguồn từ: Phạm Thuận Thành